Luuk Heezen met J.P. Coen in Hoorn

Helden

Wanneer ben je een held?

Op deze themapagina maak je een museale rondreis langs verschillende (anti-)helden. Met een videoreportage en pronkstukken uit musea die je meer verdieping geven.

Naar beneden scrollen
still helden thema

Kijktip: Helden in musea

In deze aflevering gaat het over helden. Je hoort hoe het Westfries Museum in Hoorn het debat over de zeeheldenstatus van J.P. Coen verder bracht, ziet hoe je jezelf een held kunt wanen in het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid en hoort in het Universiteitsmuseum Groningen alles over de dappere en vastberaden Aletta Jacobs, die de emancipatie van de vrouw in een stroomversnelling bracht.

Het Westfries Museum in Hoorn

Westfries Museum

We starten met de VOC

Standbeeld Coen

Een gevallen held. Zo mag je VOC-gouverneur-generaal Jan Pietersz Coen (1587-1629) wel noemen. Eind 19e eeuw werd hij als nationale held en één van de grondleggers van het Nederlandse koloniale rijk op een sokkel gehesen in zijn geboorteplaats Hoorn.

Jan Haring

Een vergeten held. Jan Haring is een goed voorbeeld van de vergeten held. Een held uit de opstand tegen Spanje. Als eenvoudig soldaat en zeeman speelde hij een hoofdrol in één van de belangrijkste zeegevechten tijdens de Opstand, De Slag op de Zuiderzee.

Portret van Adriaan Bredehoff

Held bij nader inzien. Tabo Jansz werd in zijn tijd vast niet als held gezien. En waarschijnlijk zag hij zichzelf ook niet zo. Toch deed hij iets bijzonders. Als vrije zwarte man kwam hij begin 18e eeuw op voor zijn rechten.

Het gebouw van het Universiteitsmuseum in Groningen is half modern en half oud

Universiteitsmuseum Groningen

Uitvinders met baanbrekende ideeën

Een man kijkt door een microscoop

Baanbrekende microscoop. In 1952 won Frits Zernike de Nobelprijs in de natuurkunde voor de uitvinding van de fasecontrastmicroscoop. Zernike had die niet nieuw ontwikkeld. Hij bedacht wel een kleine, maar baanbrekende toevoeging aan het optisch systeem van een bestaande microscoop.

Het wagentje tentoongesteld in het Universiteitsmuseum

Het Wagentje van Stratingh is de allereerste elektrische ‘auto’ ter wereld. Gewicht: amper 3 kg. Op een volle accu kan hij 20 minuten rijden en 1,5 kilo vervoeren. En dat in 1835.

Museum Beeld en Geluid in Hilversum

Beeld & Geluid

Helden in de media

De brief ingescand

Brief uit Pensylvania. In 1927 wist Philips met radio-uitzendingen de andere kant van de wereld te bereiken. Luisteraars van Australië tot Brazilië hoorden de stem van Eddy Startz (1899-1976). In zijn vrolijke, muzikale programma vroeg hij luisteraars aan de zender te schrijven hoe de ontvangst was van deze PHOHI, Philips Omroep Holland Indië.

Ireen van Ditshuyzen op de wall of fame

Wall of Fame. Als regisseur én producent is Ireen van Ditshuyzen (1941) verantwoordelijk voor een lange lijst documentaires, talkshows en informatieve programma’s. Kenmerkend is dat haar televisieprogramma’s aansluiten bij maatschappelijke ontwikkelingen en dialoog op gang brengen.

Filmblik

Filmblik als stille getuige. Het filmblik met twee kogelgaten is de stille getuige van een fatale journalistieke reportage in El Salvador, maart 1982. De vier Nederlandse journalisten Koos Koster, Jan Kuiper, Joop Willemse en Hans ter Laag maakten reportages voor de IKON toen ze werden vermoord door het regeringsleger.

De inktset van Oltmans

Persoonlijke inktset Oltmans. Weinig journalisten waren zo berucht, geliefd en gehaat als Willem Oltmans (1924-2004). Als verslaggever en interviewer roerde hij zich in gevoelige zaken als de moord op John F. Kennedy en het Nederlandse buitenlandbeleid. Zijn interviews met in Nederland controversiële politici als Soekarno en Desi Bouterse maakten hem zelf ook omstreden.

De zender van Izerda

Donderdagavond 6 november 1919, 20 uur schreef Hanso Idzerda (1885-1944) geschiedenis. Vanuit zijn woonhuis annex kantoor aan de Beukstraat in Den Haag verzorgde hij de eerste aangekondigde radio-uitzending in Nederland.

Lubbers met Nel Slis in 1993

De 80e verjaardag van de befaamde journaliste Nel Slis (1913-2001) werd groots gevierd in aanwezigheid van premier Ruud Lubbers. Slis was de onverschrokken correspondent van Associated Press die voor dit grote Amerikaanse persbureau de Europese politiek versloeg, eerst in Den Haag, later in Brussel.