Heiligen & Helden: Sint Justus, Rubens en de pelgrims

De geschiedenis

In een uit 1625 daterend testament van Egbert Spitholt, een vanwege de Reformatie naar Antwerpen uitgeweken kanunnik van de Zutphense Sint-Walburgiskerk, wordt het reliek van Sint Justus (zijn schedel) nagelaten aan de zusters Annunciaten te Antwerpen op voorwaarde dat de relieken naar Zutphen zouden terugkeren als daar het Roomse geloof in ere werd hersteld. Dit gebeurde overigens in 1815, maar het reliek bleef in Antwerpen.

In Antwerpen ontstond na Spitholts dood in 1627 een ware Sint-Justuscultus onder aanvoering van de bekende Antwerpse uitgever Moretus, in wiens opdracht de beroemde Peter-Paul Rubens in 1636/9 een groot Sint-Justus-altaarstuk vervaardigde (Het Wonder van Sint Justus), dat tegenwoordig te bewonderen is in het Musée des Beaux-Arts in Bordeaux. Het reliek keert nu dus tijdelijk terug naar Zutphen, en is samen met het schilderij van Rubens van 18 juli t/m 15 november 2026 te zien in Stedelijk Museum Zutphen.

De tentoonstelling

De twee bijzondere topstukken zullen vergezeld worden door allerlei bijzondere bruiklenen uit België en Nederland. De tentoonstelling sluit aan op het Zutphense erfgoed-themajaar dat in 2026 in het teken staat van Pelgrimage en Verering.