Willem van Konijnenburg, Vanuit Chaos

Tentoonstelling

Van realistische landschappen en fijnzinnige portretten tot strak gestileerde, geometrisch opgebouwde composities: Vanuit Chaos toont de uitzonderlijke veelzijdigheid van Willem van Konijnenburg (1868–1943). Zijn krachtige onderwerpen – van vechtende reptielen tot ridders te paard – en monumentale formaten ademen een zeldzame zelfverzekerdheid. Achter die kracht schuilde echter een kunstenaar van uitersten. ‘Konijn’, zoals tijdgenoten hem noemden, bouwde bewust aan zijn imago, durfde radicaal van koers te veranderen en bleef tegelijk kwetsbaar en hunkerend naar erkenning.

Interbellum

In het interbellum, vooral tussen 1918 en 1925, behoort Van Konijnenburg tot de meest invloedrijke kunstenaars van zijn tijd. Terwijl het modernisme oprukt, kiest hij resoluut voor een klassieke, rationele beeldtaal. Zijn atelier ademt de geest van de renaissance: studies, schema’s en doordachte tekeningen. Na zijn overlijden in 1943 raakt zijn oeuvre echter snel in vergetelheid; de naoorlogse kunstwereld omarmt het moderne en zijn ooit geprezen werk belandt in depots.

Vergetelheid

Vanuit Chaos brengt hierin verandering. De titel verwijst naar Chaos, een topstuk uit de Osse stadscollectie en het startpunt van de tentoonstelling. Werken uit de collectie van Bas van de Klundert-van der Hof en bruiklenen van onder andere Kunstmuseum Den Haag, Drents Museum, RCE en het Rijksmuseum tonen zijn ontwikkeling. Hoogtepunt is het monumentale Verbi Divini Inspiratio (1925), ruim 6,5 meter breed en destijds te zien op de Wereldtentoonstelling in Parijs. Voor de analytische Van Konijnenburg was het ordenen van chaos een levensmotto dat hem structuur en statuur gaf. De tentoonstelling schetst het levenswerk van een zoeker die velen inspireerde, onder wie Rie Cramer, Ru Paré en koningin Wilhelmina. In een roerige tijd die opvallend veel lijkt op de huidige, is het hoog tijd voor een hernieuwde blik op deze vergeten kunstenaar.