The First People I-IV door Marlene Dumas
Jante Wortel, Mariska Kleinhoonte van Os en Carolijn Visser over The First People I-IV door Marlene Dumas in De Pont Museum in Tilburg.
Jante Wortel
Millennial
Baby 1 heeft nog geen idee wie hij later zal worden. Een wereldleider, een misdaadverslaggever. Of misschien wel gewoon een vader die zijn zoon elke zaterdag naar voetbal brengt.
Baby 2 zal pas praten als hij vier jaar oud is. Waarom? Daarom. Misschien valt er eerder niets te zeggen. Of misschien is dit gewoon hoe het soms gaat.
Baby 3 zwemt omdat ze niet anders kan. Haar ledematen lang en uitgerekt. Bij de geboorte wordt ze door haar moeder omhooggehouden, haar blik verafschuwd. Ze zegt: we hebben een kikker gemaakt. Moeten we nu bang zijn? Niet zolang ze op een dag leert dansen.
Baby 4 Is wie ik ben. Geboren in een plas met water. Aan de overkant brandt een vuur waar de wereld in opgaat. Zolang ze nog in leven is, zal het altijd schemeren.
Mariska Kleinhoonte van Os
Gen X
Vier kleine lichamen, tot in perfectie af, maar vreemd vervormd. De verf lijkt haastig neergezet, alsof iemand niet kon wachten tot het leven gestalte kreeg. The First People, lees ik. Ik denk: de eerste moeders, die wakker bleven terwijl de wereld om hen heen kantelde en ze zich afvroegen waar ze gebleven waren nadat hun baby kwam.
De kleuren zijn koel, terughoudend. Niets van dat zachte, dat beloofde. De lichamen kijken ongericht, maar lijken iets te doorstaan. In hun stilte voel ik iets verschuiven: hoe gedachten dun worden, door elkaar lopen, vloeibaar worden, terwijl mijn lichaam doet wat het moet doen.
De verf droogt. Het ruikt naar ijzer, de geur van opgedroogd bloed. Iemand zegt dat het werk over oorsprong gaat. Ik knik, maar denk aan de nachten waarin ik mezelf niet vond, alleen het gewicht van iets nieuws. Geen tragedie, geen wonder. Alleen de nuchtere schok van beginnen, opnieuw, zonder instructie.
Carolijn Visser
Babyboomer
Boven deze baby’s zie ik geen roze wolk. Vreselijk kwetsbaar lijken ze mij, door hun grote formaat krijgen ze tegelijkertijd iets angstaanjagends. Deze pasgeborenen moeten worden beschermd tegen dorst, honger en gevaar; een alomvattende taak voorzie ik. Blijft er voor de moeders nog ruimte over? Of worden die geheel verslonden door het zogen en zorgen? Deze pasgeborenen eisen alle aandacht op. Er is geen weg meer terug.
De kunstenares noemt dit werk: ‘The first people’. Ik zou eerder zeggen: het zijn de allerlaatsten. Ze zijn er immers nog maar net. Iedere seconde worden ruim vier kinderen geboren, ergens op aarde. In diezelfde seconde sluiten twee mensen voorgoed hun ogen. Ik luister naar een klok die elke seconde telt en denk: 4-2,4-2,4-2. Een dag omvat 86.400 seconden, na vierentwintig uur zijn er rond de 172.800 inwoners bijgekomen, een flinke stad, maar daarna zwijgt de klok niet: Tik-tak, tik-tak,