Autobiografische oorlogsherinneringen van oud-leerlingen van het Joods Lyceum Amsterdam

Oorlog

Na de oorlog schreven de, inmiddels jongvolwassenen die het wel overleefd hadden, zich in aan de Universiteit van Amsterdam (toen GU). Verlangend naar vriendschap en verbinding, meldden zij zich aan bij de de verschillende, al snel overvolle studentenverenigingen. Eén daarvan, het Amsterdams Studenten Corps, verplichtte zijn aankomende leden een autobiografietje van 4 pagina’s te schrijven waarin o.a. ‘hun’ oorlog beschreven moest worden.

Er meldden zich in 1945 en 1946 33 joodse jongens aan bij het ASC, wat bijna 10x keer meer was dan in de jaren voor de oorlog. In hun autobiografieën beschreven zij soms uitvoerig en soms in enkele zinnen wat zij hadden meegemaakt. Ook de tijd op het Joods Lyceum komt bij de dertien oud-leerlingen aan de orde.

62 autobiografieën

In het website-boek dat door Rein van der Wiel is samengesteld staan deze en 62 andere autobiografieën. Bovendien doet het verslag van het contact dat Van der Wiel met hen (want toen in 2023 het onderzoek begon, waren nog 10 ‘eerstejaars’ in leven) en hun kinderen heeft gehad. Dit maakte het mogelijk om een beeld te vormen van wat het betekende te studeren, lol te maken en in de meeste gevallen – nadat zij voldaan hadden aan de ‘eis’ van het ASC om open en eerlijk te zijn- verder te zwijgen over alles wat achter hen lag.

In deze lezing zal Van der Wiel iets vertellen over zijn onderzoek, enkele oud-leerlingen van het Joods Lyceum uitlichten en ingaan op mogelijke vragen en opmerkingen uit het publiek.

De spreker

Rein van der Wiel studeerde Nederlandse Taal en Letterkunde aan de UVA en was 40 jaar lang docent Nederlands aan twee Amsterdamse scholen. Hij publiceerde naast ander werk een biografie over de joodse diamantair Andries van Wezel, Van Rapenburgerstraat naar Amerika. De website www.hunverzwegenoorlog.nl is vanaf 19 maart, bij de opening van de tentoonstelling Lege stoelen in de klas, online.