Urning & Urningin. Language and Desire since 1864

Uranisme

Liefde en verlangen tussen mensen van hetzelfde geslacht is van alle tijden. Toch ontbrak eeuwenlang de taal om deze verlangens te benoemen, behalve in medische en juridische termen die ze als ziekte duidden of criminaliseerden. Dit veranderde dankzij Karl Heinrich Ulrichs (1825-1895), een Duitse jurist die als eerste verlangens tussen mensen van hetzelfde geslacht als een identiteitscategorie beschreef. Ulrichs deed uitgebreid onderzoek naar wat hij ‘uranisme’ noemde, bouwde hieromheen een netwerk van geleerden en pleitte ervoor om queer verlangens te erkennen als iets waarmee je geboren wordt – een identiteit en geen misdaad. Met zijn eigen vocabulaire gaf hij woorden aan deze identiteit nog vóór er woorden bestonden als homo, gay of queer.

Solidariteit

In de tentoonstelling onderzoekt gastcurator Philipp Gufler de beperkingen van taal – vroeger en nu – in het beschrijven van verlangens, en roept hij op tot intersectionele solidariteit. Naast originele documenten en brieven van Ulrichs, die een tijdsbeeld schetsen en de invloed van zijn gedachtegoed laten zien, is er werk van negen hedendaagse kunstenaars te zien. Zij reflecteren met hun werk op thema’s als (gender)identiteit, taal en queer verlangen. Deze tentoonstelling, 200 jaar na de geboorte van Ulrichs, verbindt het verleden met het heden en laat zien dat uitwisseling tussen generaties hoopvol en verbindend kan werken.