Gezicht op Hofwijck

Willem Bastiaan Tholen

Willem Bastiaan Tholen is een van de grote Nederlandse schilders van de late negentiende en vroege twintigste eeuw. In Amsterdam behoort hij tot de ‘Tachtigers’. Zijn oeuvre is stabiel, van hoge kwaliteit en eigenzinnig. Nadat Tholen in 1886 trouwde met Coba Muller, vestigde het echtpaar zich in een woning achter huize ‘Pax Intrantibus’ in Voorburg, op ongeveer een half uur wandelen van Hofwijck. Het is aannemelijk dat Tholen vanuit hier de omgeving van de Vliet en het historische centrum van Voorburg verkende en vastlegde.

Wintermiddag

Tholen moet zijn aangegrepen door de schilderachtige aanblik van het grotendeels vervallen Hofwijck. Op een ijzige wintermiddag streek hij neer langs de bevroren Vliet, met aan de overzijde Hofwijck. Op het schilderij legt hij niet alleen een sfeervol winterlandschap vast, maar brengt hij ook opvallend nauwkeurig de toenmalige omgeving in beeld. We zien Hofwijck aan het einde van de negentiende eeuw, in een periode waarin het landgoed in verval was geraakt. Het huis wordt omgeven door een verwilderd, maar romantisch bos, met op de voorgrond de karakteristieke spoorbaan die het landgoed doorkruist.

Gezicht op Hofwijck

Het Huygens Museum kocht dit schilderij in mei op een veiling van het Haagse Venduehuis. Het werk was niet eerder herkend als een gezicht op Hofwijck, het Voorburgse buitenhuis van Constantijn Huygens. Vergelijking met historische foto's maakt duidelijk dat dit ‘winterse gezicht op een bevroren rivier met landhuis’ inderdaad Hofwijck aan de Vliet voorstelt.

Tentoonstelling

Vanaf 2 juli 2026 is het schilderij te zien in een vernieuwde presentatie op Hofwijck. Antieke foto's en kaarten nemen de bezoeker mee naar Voorburg rond 1900. Tholens impressie van een winterse Herenstraat, enkele schetsen en een zelfportret brengen de kunstenaar terug naar Voorburg.