Lege stoelen in de klas

Tentoonstelling

Een tentoonstelling van Stichting De Terugkeer en Stadsarchief Amsterdam, naar een initiatief van Cees Koole. Cees Koole, geschiedenisdocent bij het Spinoza lyceum, vond tijdens de verbouwing van de school handgeschreven rapporten en jaarverslagen terug uit de bezettingstijd. Deze vondst leidde tot een een historische zoektocht en deze tentoonstelling. Tijdens de zomervakantie van 1941 maakte de Duitse bezetter een ingrijpende anti-Joodse maatregel bekend: voortaan mochten Joodse leerlingen alleen nog maar naar Joodse scholen. Alle Amsterdamse scholen stuurden hun Joodse leerlingen weg. Veel leerlingen die hbs, lyceum of gymnasium deden, kwamen noodgedwongen op het haastig opgerichte Joods Lyceum Amsterdam terecht. In totaal kregen 519 leerlingen er les. Maar vanaf de zomer van 1942 werden de klassen leger vanwege de massale deportaties. Steeds meer leerlingen werden opgepakt en gedeporteerd naar vernietigingskampen. Sommigen konden onderduiken. De tentoonstelling geeft doormiddel van verhalen, citaten en audiofragmenten een blik op de levens van Joodse tieners die in 1941 zo bruut van hun scholen werden gestuurd en onder meer op het Joods Lyceum geplaatst werden.

Getuigenissen

Van de leerlingen die de oorlog overleefden spraken sommigen later over hun ervaringen. Hun getuigenissen zijn indrukwekkend. Ze leren ook nog vandaag dat discriminatie en uitsluiting niet geaccepteerd mogen worden. Vrijheid is nooit vanzelfsprekend.

Dankwoord

Met dank aan Stichting De Terugkeer, het Vfonds, de Polak–Mainz Stichting, de Lexhanna Stichting, Stichting Levi Lassen en de Gemeente Amsterdam.