Streekhistorisch Centrum Stadskanaal

Huize Ter Marse
Het Streekhistorisch Centrum is gevestigd in een karakteristieke villa, waarvan er langs het Stadskanaal niet veel meer over zijn. Het huis werd in 1884 voor de hereboer-familie Maarsingh gebouwd. Zij noemden het Huize Ter Marse.

Sfeervol onderkomen

Toen in 1970 de laatste eigenaresse, mevrouw Maarsingh, overleed, liet zij haar huis met de bijbehorende inboedel en grond na aan de gemeente, met als doel het beschikbaar te stellen aan de gemeenschap. Zo kreeg de Stichting Streekhistorisch Centrum een sfeervol onderkomen in Huize Ter Marse en konden het huis en de geschiedenis van de streek worden behouden.

Van moeras tot moderne woonplaats

Het Streekhistorisch Centrum toont haar collectie in regelmatig wisselende tentoonstellingen, die steeds een aspect uit de fascinerende geschiedenis van de Kanaalstreek en/ of Westerwolde belichten. 'De middelen van bestaan' zijn daarin een regelmatig terugkerend thema.
Hier zie je de houten scheppen van de wijkgravers, die vaak op blote voeten kanalen (wijken) groeven voor de noodzakelijke afwatering, en de stikker en opschot, het gereedschap van de veenarbeider. Maar het veen maakte plaats voor landbouw, scheepvaart en industrie. Op de afgegraven grond werden aardappelen en graan verbouwd, die door de vele kanalen eenvoudig getransporteerd konden worden.

Ook kwamen er fabrieken voor de verwerking van de landbouwproducten, zoals aardappelmeel en strokarton, en later ook moderne bedrijven als de fabriek voor halfgeleiders van Philips. Al deze bedrijven waren en zijn van groot belang voor de ontwikkeling van Stadskanaal van moeras tot moderne woonplaats. Stille getuigenissen van die ontwikkeling worden in het Streekhistorisch Centrum bewaard en getoond.

Een borreltje tijdens het wachten

Een vast onderdeel in de tentoonstelling is het 'winkeltje bij de sluis'. Hier gaan vroegere tijden herleven in een gereconstrueerd kruidenierswinkeltje waar men alles kon kopen: van zeep tot tabak, van suiker tot jenever. Nu kun je er terecht voor een zakje lekkere snoepjes of een stokje zoethout, voor jou afgewogen op een ouderwetse weegschaal. Dergelijke winkeltjes kon men tot in de jaren zeventig bij vrijwel alle sluizen in het Kanaal aantreffen.

Het Stadskanaal behoorde in de negentiende eeuw tot de drukst bevaren kanalen van Nederland. Jaarlijks passeerden tienduizenden schepen de sluizen in het Kanaal, waardoor er sprake was van filevorming met wachttijden van enkele uren voor men door kon varen. Bij de bruggen en sluizen vestigden zich winkeltjes, waar wachtende schippers van de gelegenheid gebruik maakten om er hun noodzakelijke boodschappen te doen. Vaak werd dan ook even een borreltje gedronken...

De schatkamer is boven

Op de bovenverdieping van Huize Ter Marse is een belangrijk onderdeel van het Streekhistorisch Centrum ondergebracht: het documentatiecentrum. Hier worden 20.000 foto's, ruim 6000 documenten, krantenknipsels op onderwerp en boeken bewaard, die met elkaar het verhaal van de Kanaalstreek en Westerwolde vertellen.

Wil je zien hoe Stadskanaal er rond 1900 uitzag? Of weten waar jouw voorouders woonden en waar ze van leefden?
De kans is groot dat je het antwoord op deze vragen bij ons kunt vinden. Ook voor het inzien van regionale dagbladen -we hebben ze al vanaf het jaar 1787-  kun je in dit archief terecht. Voor het doen van onderzoek is het Centrum gratis toegankelijk, wij helpen graag. Op zondag is het documentatiecentrum gesloten.

Huwelijksvoltrekkingen

Trouwen in een sfeervolle omgeving? Je kunt in Huize Ter Marse ook een huwelijk laten voltrekken. Wij verzorgen daarbij op verzoek een passend koffie- of champagne-arrangement.

Een jas van rode baksteen

Staande naast Huize Ter Marse troont de trotse Watertoren van Stadskanaal boven haar omgeving uit. Deze toren werd in 1935 gebouwd met als doel de druk op het waterleidingnet in de omgeving op peil te houden, maar is niet nu meer als zodanig in bedrijf. De toren heeft een betonnen draagconstructie, haar bakstenen 'jas' is ontworpen door de architect H.F. Mertens. Via het Streekhistorisch Centrum is de toren ook te beklimmen.

Na het trotseren van de 208 stalen treden sta je bovenop het dak, waar je op 42,76 meter boven het maaiveld een adembenemend uitzicht hebt. Het toch al wijdse landschap krijgt er hier een dimensie bij: met helder weer is zelfs de Martinitoren van Groningen te onderscheiden, hemelsbreed zo'n 40 kilometer verderop! Voor de durfals is het mogelijk langs de buitenzijde van de toren weer naar beneden te gaan. Voor dit abseilen kun je met ons een afspraak maken.