Nederlands Artillerie Museum

Permanente expositie

Het Nederlands Artillerie Museum omvat 750 vierkante meter tentoonstellingsruimte. Er wordt een beeld gegeven van de geschiedenis van het Wapen der Artillerie, vanaf het begin van de jaartelling tot 1950. Er zijn drie paviljoens met de volgende onderwerpen: algemene artilleriegeschiedenis in Nederland tot 1900, vesting-, pantserfort- en kustartillerie en artillerie van 1900 tot 1950 van de Koninklijke Landmacht, het KNIL en de banden met het Huis Oranje-Nassau.

Je vindt er een beeldend overzicht van de verschillende soorten geschut, de kleurrijke geschiedenis van het kanon en presentaties van specifieke thema's van alle regimenten en korpsen van het Wapen der Artillerie. Naast de uiteenlopende stukken geschut uit verschillende tijdvakken vindt je er maquettes, uniformen en prenten. Het museum bezit tevens een uitgebreide fotocollectie.

Geschiedenis

Vanaf de vroegste tijden construeerde de mens werktuigen waarmee brokken steen en andere projectielen naar de vijand konden worden geslingerd. Nadat rond 1300 het buskruit in Europa zijn intrede deed, werden projectielen van steen, later ook van metaal, met geschut verschoten. Eeuwenlang werden kanonnen van voren geladen: eerst gingen kruit en kogel in de loop waarna de lading via het zundgat werd ontstoken. In 1874 voerde de veldartillerie het achterlaadgeschut in. Door verdere uitvindingen en technische verbeteringen werden vrijwel alle onderdelen van de vuurmond in de twintigste eeuw geperfectioneerd: de richtinstallatie werd nauwkeuriger, de dracht van het projectiel nam toe en men slaagde erin de terugslag van het schot beter op te vangen. Bovendien werd het paard vervangen door de motortrekker, zodat de mobiliteit van het kanon aanzienlijk toenam. Na 1945 ontstond de gemechaniseerde artillerie: de vuurmond zelf werd gemoderniseerd. In die periode werden ook raketten geïntroduceerd.

Documentatiecentrum

Het museum heeft een documentatiecentrum waar ongeveer 3500 banden in zijn ondergebracht. Je vindt er allerlei informatie betreffende de artillerie. Naast boekwerken (vanaf zeventiende eeuw) zijn er onder andere prenten en jaargangen van tijdschriften. Het documentatiecentrum kan geraadpleegd worden op vrijdag (op afspraak).

Educatie

Er is een educatief programma bestaande uit activiteiten met een verkleedkist, videoprojectie en speurtochten (Snuffeltocht 5-8 jaar; Geheimentocht 8-10 jaar; Kanonnentocht tot 15 jaar).

Gebouwen en omgeving

Het museum is gelegen op de top van de 'Knobbel' (60 meter hoog), waar bij helder weer een schitterend panorama wordt geboden over het heidelandschap van de Noord-Veluwe. Eind negentiende eeuw werd de Oldebroekse Heide door het rijk aangekocht en ingericht voor schietoefeningen met kanonnen. De gebouwen zijn gelegen in een park in Engelse landschapstijl en aangemerkt als rijksmonument. Ze maken deel uit van de legerplaats bij Oldebroek die, net zoals het Artillerie Schietkamp, dateert uit 1875.