Nationaal Smalspoormuseum - Stoomtrein Valkenburgse Meer

Smalspoor was er in vele spoorwijdtes, de meest in Nederland gebruikte spoorwijdte is 700 mm. Ook de spoorbaan van de SVM is in deze spoorwijdte aangelegd. Het materieel binnen de collectie van de SVM is voor het grootste deel afkomstig uit de aannemerij, de industrie en van steenfabrieken. In deze bedrijfstakken werd in het verleden veel gebruikt gemaakt van smalspoor. Ook ondergronds in de mijnen reden de kolenwagens op smalspoor.

Geschiedenis van de SVM

In Katwijk werd de basis gelegd voor de huidige club. Al in 1970 werd de Nederlandse Smalspoorweg Stichting opgericht met als doelstelling zoveel mogelijk van het industriële smalspoor te bewaren. Door de Katwijkse duinen lag een twaalf kilometer lange spoorbaan van de toenmalige Leidse Duinwater Maatschappij. Op deze werkelijk prachtig gesitueerde spoorbaan werd tot en met 1992 in de zomermaanden op een beperkt aantal dagen voor publiek gereden met stoomtreinen.

De collectie van de stichting groeide gestaag door, waardoor hier een ruimteprobleem ontstond. De veranderende inzichten met betrekking tot inrichting van het duin als natuurgebied hebben er uiteindelijk toe geleid, dat de hele club in 1992 verhuisde van Katwijk naar Valkenburg. Een grote wens van de club ging hiermee in vervulling, want op de huidige locatie in Valkenburg kon een museum worden ingericht, alsmede een grote werkplaats.  Daarnaast werd een remise gebouwd voor stalling van te restaureren materieel.

De spoorbaan uit de Katwijkse duinen werd opgebroken en te Valkenburg weer aangelegd. De SVM is inmiddels met haar collectie en faciliteiten één van de grootste smalspoorclubs van Europa. Per januari 2001 bestond de collectie uit  zestien stoomlocomotieven, zeventig diesellocomotieven, een persluchtlocomotief uit de mijnen, het GTW tramstel,
zeven personenrijtuigen en een grote verzameling railvoertuigen en kipkarren.  

De club en haar vrijwilligers

De Stoomtrein Valkenburgse Meer draait geheel op de inzet van vrijwilligers. Het onderhoud en de restauratie van de locomotieven, evenzo het aanleggen en onderhoud van de spoorbaan, maar ook de inrichting van de gebouwen wordt geheel door vrijwilligers verricht. Dit geldt natuurlijk voor het treinpersoneel, van kaartjesverkoop tot stoommachinist.
De rijtuigen van de SVM zijn bijna alle in eigen beheer gebouwd. Geïnteresseerden, die een nuttige en leuke besteding van hun vrije tijd zoeken, zijn altijd welkom bij de club. Kom gerust eens langs of neem contact op. 

Een rit met de stoomtrein

Maak eens een rit met de stoomtrein. De nostalgische lucht van kolenstook en stoom, vroeger zo gewoon, begeleidt je op je reis van ongeveer 45 minuten rond het meer. De glimmend gepoetste locomotieven gaan ouderwets puffend langs de lijn. De conducteurs komen langs tijdens de rit om de spoorkaartjes te knippen. Laat je daarnaast eens rondleiden in het museum en laat je vertellen over het verleden van het smalspoor.