Museum Sint-Paulusgasthuis

Gasthuisjes

Het werden zeven huisjes bestemd voor arme, alleenstaande vrouwen. Tot de stichting behoorde ook een boerenhoeve. Uit de opbrengst daarvan werden de huisjes en bewoonsters onderhouden.
Van de oorspronkelijke gasthuisjes met hun lage strooien dak en lemen wanden is natuurlijk nog maar weinig over. Sinds 1744 is het gasthuis eigendom van de gemeente Sint- Oedenrode, die er in 1779, 1829 en 1857 telkens twee woningen liet bijbouwen en regelmatig restauraties liet uitvoeren.

Afbreken

Rond 1908 bleek dat het oudste gedeelte van het gasthuis zwaar versleten was. Van de negen huisjes langs de Heuvel werden er toen zes afgebroken en van de overige drie werden er twee gemaakt. Van de dertien huisjes die het complex ooit telde, zijn er nu nog zes bewaard gebleven.

Overbodig

Allerlei sociale voorzieningen maakten de stichting na bijna vijfenhalve eeuw overbodig. In 1971 vertrok de laatste bewoonster. In de jaren 1974-1975 werden de huisjes onder toezicht van Monumentenzorg gerestaureerd en onderling met elkaar verbonden.

Stichting

In 1975 werd de Stichting tot beheer van het Sint- Paulusgasthuis opgericht. Hierin werken samen: de gemeente Sint- Oedenrode, de VVV -die haar Uitwinkel in de twee huisjes achter de pomp heeft- en heemkundige kring 'De Oude Vrijheid', die de vier huisjes langs de Kerkstraat als museum heeft ingericht.

Mutsendracht

In dit 'Museum van Brabantse mutsen' vindt de bezoeker een interessant overzicht van de Brabantse mutsendracht van weleer (1880-1945).
Elk dorp had vroeger zijn eigen mutsenmaaksters, zodat er een grote verscheidenheid aan mutsen ontstond. Zo zien we in het museum de gazen, kanten, tulen en neteldoekse mutsen die in Midden- en Oost-Brabant werden gedragen. Uit West-Brabant zijn er onder andere de cornet, de strakke muts en de dubbele muts met kroezel of kroon en uit het grensgebied met België de speldenmuts en de Belgische cornetmuts. Van de kleinere types witte mutsen noemen we de kovel en de Bossche muts.
Een waar pronkstuk is de prachtige muts met poffer, gedragen door de moeder van bisschop Bekkers.

Brabantse vrouwenkleding

Ook is er in de huisjes een kleine expositie van Brabantse vrouwenkleding ingericht. Daarvan noemen we onder andere de prachtige kapmantel, jak en rok, pelerines, omslagdoeken en falie.
Schilderijen en foto's van vrouwen in klederdracht completeren het geheel.

Kruidentuin

Het 'beslooten plaatzken' achter het gasthuis, dat eeuwenlang als moestuin voor de daar wonende vrouwen gediend heeft, is nu ingericht als kruidentuin. De tuin is verdeeld in vakken, die op kleur met kruiden zijn aangeplant. Naast bedden met keuken- en gebruikskruiden vinden we er ook andere heemplanten.
Blikvanger is het bronzen beeldje 'Ik heb mijn wagen vol geladen' van Hanneke Mols- van Gool.

Een bezoek aan museum en kruidentuin is zeker de moeite waard!