In Museum Het Rembrandthuis is een onbekend schilderij van Rembrandt te zien. Het kleine paneel Oude man met baard is door Rembrandt (1606-1669) geschilderd omstreeks 1630, aan het eind van zijn Leidse periode. Het Rembrandthuis krijgt het schilderij in bruikleen van een particuliere verzamelaar.

Het onderzoek van het schilderij en de toeschrijving aan Rembrandt heeft plaatsgevonden onder leiding van Ernst van de Wetering (emeritus hoogleraar Kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en hoofd van het Rembrandt Research Project), in nauwe samenwerking met Martin Bijl (restaurator), Joris Dik (hoogleraar aan de TU Delft) en Koen Janssens (hoogleraar aan de Universiteit Antwerpen).

Ernst van de Wetering is overtuigd van de eigenhandigheid van dit werk op grond van de schildertechnische overeenkomsten met Rembrandts schilderijen van omstreeks 1630. Bovendien is van het schilderij een kopie bekend, die door een leerling in Rembrandts atelier moet zijn gemaakt. Op een reproductieprent uit 1633 is dezelfde voorstelling weergegeven, met de vermelding dat Rembrandt daarvan de maker is. Bovendien is uit technisch onderzoek gebleken dat zich onder het verfoppervlak een onvoltooid zelfportret van Rembrandt bevindt.

Dit zelfportret kon zichtbaar worden gemaakt door het schilderij te scannen bij het Brookhaven National Laboratory in New York en ESRF in Grenoble. Daarbij maakten de wetenschappers gebruik van Macro-scanning X-Ray Fluorescence spectrometry (XRF), een techniek die is ontwikkeld door prof. Koen Janssens (Universiteit Antwerpen) en prof. Joris Dik (TU Delft). Met de XRF-techniek kunnen de pigmenten in verborgen verflagen worden gedetecteerd, waardoor overschilderde voorstellingen fotografisch zichtbaar kunnen worden gemaakt. Eerder werden met deze nieuwe techniek al spectaculaire ontdekkingen gedaan bij schilderijen van Francisco Goya en Vincent van Gogh. Museum Het Rembrandthuis zal van 1 mei t/m 1 juli 2012 een speciale tentoonstelling wijden aan het onderzoek met de XRF-techniek van een tiental schilderijen van Rembrandt en zijn tijdgenoten.