Museum Beelden aan Zee toont dit najaar tekeningen en sculpturen van Henri Gaudier-Brzeska uit de collectie van het Parijse museum Centre Pompidou. Het is de eerste keer dat in Nederland een retrospectief wordt gewijd aan deze kunstenaar, die in korte tijd een van de belangrijkste vernieuwers van de moderne beeldhouwkunst werd alvorens hij op 23-jarige leeftijd sneuvelde aan het front.

Henri Gaudier (1891-1915) werd geboren in Saint-Jean-de-Braye, nabij Orléans als zoon van een timmerman. Zijn tekentalent werd al vroeg opgemerkt. Met een beurs studeerde hij tussen 1906 en 1909 in Nederland, Engeland en Duitsland. In 1909 keerde hij terug naar Frankrijk. Daar ontmoette hij de twintig jaar oudere Poolse schrijfster Sophie Brzeska, wier naam hij uit eerbetoon aan de zijne toevoegde. Vanaf 1910 richtte hij zich meer en meer op het beeldhouwen.

Zijn stijl werd aanvankelijk beïnvloed door Rodin. Maar nadat hij de beeldhouwers Brancusi en Jacob Epstein had ontmoet in Londen legde Gaudier-Brzeska zich toe op het directe hakken in steen. Hij bevrijdde zich daarmee van het heersende academisme. In een periode van vier jaar modelleerde en hakte Gaudier-Brzeska portretten, naakten, dieren en decoratieve stukken. Daarnaast bleef hij ook tekenen.

Ondanks zijn anti-militaristische houding meldde Gaudier-Brzeska zich bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog aan bij het Franse leger. Hij werd uitgezonden naar het Westfront waar hij kort daarop sneuvelde. Na de dood van de kunstenaar ontfermde de toenmalige assistent-conservator van de Tate Gallery, John Ede, zich over diens bescheiden maar krachtige oeuvre. Hij zorgde ervoor dat het werk in de collecties van een aantal musea grote musea werd opgenomen. In Den Haag worden behalve werken uit Centre Pompidou ook werken getoond uit de collecties van Muséé d'Orléans, Museum De Fundatie en een aantal privécollecties.